Karpaz Yarımadası’nda “Kastros” ismiyle anılan iki önemli arkeolojik nokta bulunmaktadır. Kullanıcıların sıklıkla “mağara” olarak adlandırdığı yer, aslında insan eliyle oyulmuş antik mezar kompleksleridir.
1. Elisis Kastros (Gastro Mağarası) – Avtepe
Yerel halk arasında en çok bilinen ve “mağara” olarak adlandırılan yer burasıdır.
- Konum: İskele ilçesine bağlı Avtepe köyü yakınlarındaki dik kireçtaşı yamaçlarında yer alır.
- Özellikleri: Doğal bir mağara değil, M.Ö. 5. veya 4. yüzyıla (Klasik-Helenistik dönem) tarihlenen kaya mezarları kompleksidir.
- Mimari: Kayalıkların yaklaşık 20 metre yükseğine oyulmuş sekiz kadar odadan oluşur. Günümüzde bu odalara erişim için metal bir spiral merdiven eklenmiştir.
- Ziyaret: Giriş ücretsizdir. Ancak yolu engebeli olduğu için arazi aracıyla gidilmesi veya kısa bir yürüyüş yapılması önerilir.
2. Kastros Neolitik Yerleşimi – Zafer Burnu
Bu alan, mağaradan ziyade adanın en eski yerleşimlerinden biri olan arkeolojik bir tepedir.
- Konum: Adanın en uç noktası olan Zafer Burnu‘nda (Cape Apostolos Andreas), Apostolos Andreas Manastırı’nın yaklaşık 4 km kuzeyinde yer alır.
- Tarih: Günümüzden yaklaşık 9000 yıl öncesine (Neolitik dönem) dayanan bir balıkçı köyüdür.
- Arkeolojik Önemi: Kıbrıs’ın ilk sakinlerinin yaşam biçimlerine dair dairesel planlı ev kalıntıları ve taş aletler barındırır.
3. Kastros Hill Mezar Odası – Kaleburnu
Lonely Planet ve benzeri rehberlerde geçen bir diğer nokta ise Kaleburnu köyü yakınlarındaki mezar odasıdır.
- Zemine oyulmuş nişler ve antik defin alanları ile bilinir.
Ziyaret İpucu: Eğer Avtepe’deki metal merdivenli “mağarayı” ziyaret etmek isterseniz, yanınızda mutlaka su bulundurmanız ve kayalık alan olduğu için uygun ayakkabı giymeniz tavsiye edilir.
